نویسنده: اتازیس

نخستین تور تور پرنده نگری در استان زنجان توسط انجمن توان افزایان زندگی سبز، گروه سفر مستر تریپ و با همکاری اداره کل محیط زیست استان، همزمان با روز جهانی تالاب‌ها و در حاشیه سد تهم زنجان برگزار گردید.

کلاس تئوری این برنامه روز دوازدهم بهمن در محل خانه جوانان استان زنجان و با تدریس رضا رمضانی، دانشجوی دکتری بیوسیستماتیک جانوری (گرایش پرنده شناسی) دانشگاه فردوسی مشهد انجام پذیرفت. در این کلاس دو ساعته مطالبی از قبیل معرفی ویژگی های پرندگان، صفات شاخص برای رده بندی پرندگان، جایگاه اکولوژیکی پرندگان و همچنین مقدماتی درباره نحوه پرنده نگری ارائه گردید. از جمله نکات حائز اهمیت در این کلاس می‌توان به تنوع پرندگان استان زنجان اشاره کرد که بر اساس مطالعات انجام شده تقریبا معادل نیمی از تنوع پرندگان اروپاست. مطلب مهم دیگر در خصوص اهمیت تنوع زیستی به ویژه پرندگان در موضوع توسعه بود، به عنوان مثال در سال ۲۰۰۷، یکی از شاخص های توسعه کشور انگلستان جمعیت پرندگان کشور بوده است. در واقع جمعیت پرندگان را به عنوان یکی از شاخص هایی در نظر گرفته بوده اند که با آن توسعه کشور ارزیابی شود.

در ادامه، امین خزاعی، نماینده اتازیس در استان زنجان ضمن اشاره به فعالیت‌های این انجمن، در خصوص تداوم برنامه‌هایی مشابه در سطح شهر و استان زنجان با هدف آموزش اهمیت حیات وحش و تنوع زیستی در زندگی با همکاری متخصصین ابراز امیدواری کرد و یکی از اولویت‌ها را برگزاری دوره آشنایی با حیات وحش شهری عنوان کرد.

در پایان نیز فرهاد عسگری، سایکل توریست زنجانی و عضو گروه سفر مسترتریپ که از برگزار کنندگان این تور بود با اشاره به تورهای انجام گرفته توسط این گروه که شامل تورهای کودکان، روستاگردی، دوچرخه سواری و ماجراجویانه است، از برنامه‌های آتی گروه گفت و همچنین پتانسیل استان زنجان در اجرای تورهای مختلف را بی‌نظیر عنوان کرد.

دوره عملی این برنامه نیز به مدت سه ساعت در روز سیزدهم بهمن، همزمان با روز جهانی تالاب‌ها در حاشیه سد تهم زنجان و با حضور کارشناسان و محیط‌بانان اداره کل محیط زیست استان، عکاسان حیات وحش و جمعی از علاقمندان انجام گرفت و پرندگانی همچون حواصیل خاکستری، باکلان، اردک سرسبز، کاکایی، خوتکا، چنگر و زاغی مشاهده شدند.

رفتن به طبیعت و تماشای پرندگان زیبا، تفریحی است که ده ها سال است در بین مردم دنیا رواج یافته و علاقه مندان فارغ از نوع شغل یا تخصص با شوق و ذوق وافر به این تفریح سالم می پردازند. برخلاف تصور عامه مردم، برای پرنده نگری لازم نیست پرنده شناس باشید، علاقه مندی به طبیعت کافی است. کما اینکه زیبایی و رنگارنگی پرهای یک سهره یا زیبایی آواز یک توکا هر بیننده یا شنونده یی را تحت تاثیر قرار می دهد. آرامش و لذت پرنده نگری به حدی است که بسیاری از روانشناسان آن را راه حلی برای آرامش فکری و تقویت روحیه افراد می دانند.

تعداد پرنده نگرهای دنیا مرتباً رو به افزایش است تا حدی که در کشورهای انگلیس و آلمان برابر طرفداران فوتبال، پرنده نگر وجود دارد. در کشور ما نیز روز به روز بر تعداد دوستداران پرندگان و پرنده نگری افزوده می شود. پرنده نگری جزء هیچ یک از شاخه های علوم محسوب نمی شود و یک پرنده نگر در زمره محققان به شمار نمی رود. بلکه پرنده نگری یکی از زیر شاخه های اکوتوریسم یا طبیعت گردی است. جالب است بدانید پرنده شناس ها بسیار جزیی تر از پرنده نگرها به پرندگان نگاه می کنند و فقط اهداف مطالعاتی و تحقیقاتی را دنبال می کنند. در حالی که پرنده نگری لذت بردن، تجربه کسب کردن و آموختن از دنیای پر رمز و راز پرندگان است و پرنده نگرها برای کسب لذت بیشتر، از جزیی نگری پرهیز می کنند.

در همین راستان انجمن توان افزایان زندگی سبز در نظر دارد همزمان با روز جهانی تالاب‌ها، برای نخستین بار در استان زنجان و با هدف بهره برداری پایدار و غیرمصرفی از طبیعت اقدام به برگزاری تور پرنده نگری نماید.

این تور در دو مرحله تئوری در تاریخ ۱۲ بهمن و عملی ۱۳ بهمن پذیرای تعداد محدودی از علاقمندان خواهد. محل‌های پیشنهادی جهت رصد پرندگان، سد تهم و یا روستای شکورچی خواهد بود که با توجه به شرایط جوی یکی از این مقاصد انتخاب خواهد شد و به اطلاع افراد ثبت نام کننده خواهد رسید.

گفتنی است مدرس دوره تئوری و عملی آقای رضا رمضانی، دانشجوی دکتری بیوسیستماتیک جانوری (گرایش پرنده شناسی) خواهد بود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص این تور می‌توانید با شماره‌هایی که در پوستر آمده تماس بگیرید.

کتاب: جعبه ابزار سبز
برگردان کنندگان: مهدی کلاهی، عاصفه صارمی، امین رحمتعلی خزاعی، هاله روحی، احسان محبوب
چاپ اول: ۱۳۹۵ – انتشارات تحقیقات آموزش کشاورزی
تعداد صفحات: ۱۸۶ صفحه
قیمت: ۱۴۰۰۰ تومان

پایداری (سبز بودن)، یک ترکیب و تاثیر متقابلِ عدالت اجتماعی، سلامت محیط زیستی و شادابی اقتصادی است. کتاب جعبه ابزار سبز به علاقه رو به رشد در زمینه مصرف پایدار پاسخ می‌دهد، به مسائل ضروری جهانی اشاره می‌کند و درباره ضرورت کنشگری بحث می‌نماید.
این کتاب  بر تهیه ابزارها، آگاهی‌ها و خلاقیت‌هایی متمرکز است که سازمانهای مرد نهاد (سمن‌ها) برای معرفی طیف گسترده‌ای از فعالیتهای پایدار به آن نیاز دارند. پایداری، باید اولویت همه باشد. ولی می‌دانیم که سمن‌ها، قدرت کمتری را جهت به کارگیری و تشویق افراد و گروه‌ها در دسترس دارند تا بتوانند آن‌ها را مجهز نموده و کمک نمایند تا اصول پایداری به عمل در آیند.
در دنیایی که به سرعت جهانی می‌شود، ضروری است که آثار همه جانبه خریدها، کارها و عادت‌های ما مورد بررسی قرار گیرند. نیاز داریم که از پیچیدگی پیوندها و وابستگی‌های داخلی بین جامعه، اقتصاد و سلامت محیط زیست آگاه باشیم. برای نمونه، تلاش برای عدالت اجتماعی شامل تلاش برای پاکیزگی محیط زیست و تلاش برای عدالت محیط زیستی شامل تلاش برای برابری است. باور داریم که با تشخیص این وابستگی‌های داخلی و پیامدهای هر آنچه انجام می‌دهیم، همچنان که برای کاهش اثرات مخرب کارها و عادت‌هایمان تلاش می‌کنیم، در کل خواهیم توانست جامعه‌ای عادلانه بسازیم.
کتاب جعبه ابزار سبز که توسط تعدادی از اعضای انجمن ملی توان افزایان زندگی سبز(اتازیس) ترجمه شده، مجموعه متعادلی از حقایق، موارد مطالعاتی و توصیه‌های عملی به شما ارائه می‌کند.

حمایت و حفاظت از محیط زیست در شرایط فعلی که با مشکلات عدیده محیط زیستی مواجه هستیم، موضوعی اجتناب ناپذیر است. بسیاری از کشورها طی چند دهه گذشته اقداماتی در این خصوص انجام داده‌اند، ولیکن یا کافی نبوده‌اند و یا آن اثرگذاری لازم را نداشته‌اند. بنابراین پویش‌های مردمی با درک این موضوع و آگاهی از ناکافی بودن اقدامات انجام گرفته از سوی دولت‌ها، رفته رفته شکل گرفتند و در گوشه و کنار دنیا دست به کار شده و اقداماتی در راستای حفاظت از محیط زیست، این میراث گذشتگان و امانت آیندگان، به عمل آوردند.

اقدامات مردمی خیرخواهانه و داوطلبانه محیط زیستی در سطح دنیا و حتی کشور خودمان بسیار زیاد بوده و خوشبختانه هر روز نیز بر تعداد این فعالیت‌ها  که عمدتا در قالب پویش‌های مردمی سازمان دهی می‌گردند، افزوده می‌گردد.

پویش‌های جمع آوری درب بطری پلاستیکی یک از هزاران نمونه اقدامات گروهی در راستای حفظ محیط زیست است که چند سالی است به طور گسترده در سطح کشور عزیزمان شاهد آن هستیم و جای بسی خوشحالی دارد که در این مدت کوتاه، مردم عزیز ایران از این پویش‌ها حمایتی جانانه کرده‌اند که ماحصل آن علاوه بر گسترش فرهنگ تفکیک از مبداء پسماندهای خشک، ترویج فرهنگ نوع دوستی و کمک به نیازمندان جامعه است، چرا که در قریب به اتفاق پویش‌های مردمی جمع آوری درب بطری، شعار مطرح شده حمایت از نیازمندان است که این همنشینی کار خیر و حفاظت محیط زیست رویداد مبارکی است که ثمره آن علاوه بر موارد گفته شده، ایجاد حس همکاری بین شهروندان برای رسیدن به جامعه‌ای سالم است.

پویش مردمی زنگین نیز با هدف جمع آوری درب بطری‌های پلاستیکی اعم از بطری‌های نوشابه، آب معدنی، شیر پاستوریزه، مواد شوینده و… برای کمک به محیط زیست و سلامت جامعه مدت کوتاهی است که فعالیت خود را در شهر زنجان آغاز کرده و شعار «بی‌تفاوت نیستم» را برای خود برگزیده است. برنامه شکل گیری این پویش، نخست توسط جمعی از کنشگران محیط زیست شهر زنجان پی ریزی شد و در نشست‌های مختلف با مسئولان شهری به ویژه سازمان مدیریت پسماند شهرداری زنجان و حمایت‌های مادی و معنوی این سازمان از پویش زنگین، این حرکت مردمی وجاهت افزون‌تری یافت. در نهایت با حمایت‌های بی‌دریغ گروه علوم محیط زیست دانشگاه زنجان، مراحل ساخت مخازن جمع آوری درب‌های بطری در داخل دانشگاه و با همکاری دانشجویان دانشگاه زنجان، اعضای انجمن‌های مردم نهاد دوستداران اُرس زنجان و انجمن توان افزایان زندگی سبز (اَتازیس)، صورت گرفت.

مخازن ساخته شده که از جنس طلق ۹۰ میکرونی بوده و به شکل استوانه‌ای به طول یک متر و قطر ۲۰ سانتی متر طراحی شده در نقاظ مختلف شهر از جمله برخی دانشگاه‌ها، فروشگاه‌ها، دفاتر، ادارات، مدارس و آموزشگاه‌ها توزیع گردیده و خواهد گردید و شهروندان محترم زنجانی می‌توانند درب‌های بطری پلاستیکی جمع آوری شده خود را به نزدیک‌ترین محل معرفی شده یا همان آشیانه‌های زنگین تحویل دهند. جهت آگاهی از نشانی آشیانه‌ها، همکاری با پویش زنگین و عضویت در گروه تلگرامی این پویش می‌توانید با شماره ۰۹۳۶۵۶۱۴۱۲۴ تماس حاصل فرمایید.

گفتنی است مبلغ حاصل از فروش درب‌ها به کارخانه‌های بازیافت پلاستیک، صرف امور مربوط به حفاظت از محیط زیست، کمک به نیازمندان و موسسات خیریه خواهد شد که اطلاع رسانی دقیق در این خصوص از طرق مختلف همچون شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها جهت آگاهی حامیان پویش مردمی زنگین صورت خواهد گرفت و همشهریان محترم در جریان جزئیات هزینه کردها قرار خواهند گرفت.

پویش مردمی زنگین جهت تداوم فعالیت‌های خود از تمام اقشار جامعه دعوت می‌کند در این پویش محیط زیستی و خیرخواهانه شرکت نموده و حمایت‌ خود را به طرق مختلف از جمله اطلاع رسانی به سایرین و جمع آوری درب‌های بطری پلاستیکی با هر تعداد و ارائه آن‌ها به نزدیک‌ترین آشیانه اعلام نمایند تا هرچه زودتر شاهد نتایج مثبت این پویش مردمی در سطح شهر زنجان باشیم.

نخستین جشنواره ملی بهره‌وری و بازچرخانی آب به همت دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری، نمایندگان استانداری خراسان رضوی، بنیاد ملی نخبگان استان، با تکیه‌ بر متخصصین، محققین، مخترعین، نخبگان علمی و دست‌اندرکاران برجسته سراسر کشور در شهریورماه سال ۱۳۹۶ به مدت سه روز متوالی در دو بخش عمده علمی و فناوری برگزار خواهد شد.
انجمن توان افزایان زندگی سبز نیز به عنوان یکی از اعضای شورای سیاست گذاری، در این جشنواره حضور خواهد داشت.شایان ذکر است دکتر مهدی کلاهی عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه فردوسی و مدیرعامل انجمن توان افزایان زندگی سبز  نیز به عنوان نایب رئیس نخستین جشنواره ملی بهره‌وری و بازچرخانی آب منصوب گردیده است

به گزارش ایسنا زنجان، عضو انجمن توان‌افزایان زندگی سبز زنجان و کارشناس سازمان مدیریت پسماند شهرداری زنجان گفت: هر کدام از ما قبل از اینکه دیر شود باید به نوعی در پی اجرای راهکارهای کاهش ظروف پلاستیکی و تجدید‌ناپذیر باشیم. 

زهرا علیخانی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایسنا، منطقه زنجان، اظهار کرد: اواخر دهه ۴۰ شمسی کمی پس از آن که پیراهن‌هایی با عنوان «بشور و بپوش» در سطح جامعه با اقبال زیادی روبه‌رو شد، سر و کله کیسه‌های پلاستیکی هم کم‌کم پیدا شد تا در گستره وسیعی از زندگی ما جا خوش کند. پس از آن در اوایل دهه ۷۰ شمسی، ظروف پلاستیکی نیز در قالب نوشیدنی‌هایی در بطری‌های پلاستیکی و در اندازه‌های مختلف وارد ایران شد.

وی ادامه داد: شاید آنچه باعث شد که نقش پلاستیک و کیسه‌های پلاستیکی در جوامع تا این حد گسترده شود، فرضیه بالا بردن بهداشت عمومی توسط این محصولات بود. در حال حاضر تنها در کشور ما سالانه ۳ میلیون تن پلاستیک تولید می‌شود و استفاده بی‌رویه از آن زمینه را برای بروز انواع آلودگی‌ها و بیماری‌های مختلف فراهم کرده است؛ در واقع این مسئله تهدید بزرگی برای محیط ‌زیست و سلامت جامعه به‌شمار می‌رود.

علیخانی با بیان اینکه متاسفانه در چند سال اخیر، تولید انواع و اقسام سفره‌های نایلونی و ظروف پلاستیکی به میزان قابل توجهی بالا رفته است، افزود: این روزها امکان ندارد که در گوشه‌ای از طبیعت نمونه‌ای رها شده از پلاستیک را به چشم نبینیم. این در حالی است که ۳۰۰ تا 1000سال زمان می‌برد تا پلاستیک در طبیعت تجزیه شود و در طول این مدت طولانی چه صدمات جبران‌ناپذیری به سلامت ما و محیط ‌زیست و حیات‌وحش وارد می‌شود؛ در واقع کیسه‌های پلاستیکی اگر در معرض مواد اسیدی، چربی‌ها و تغییرات دمایی قرار بگیرند، تغییر ماهیت داده و از خود مونومرهایی آزاد می‌کنند که گفته می‌شود از عوامل ابتلا به ۷ نوع سرطان هستند.

کارشناس سازمان مدیریت پسماند شهرداری زنجان خاطرنشان کرد: این مونومرها اگر به محیط‌ زیست ورود پیدا کنند توسط جانداران بلعیده شده و باعث خفگی آن‌ها می‌شود و حتی می‌تواند عامل ایجاد بیماری در جانوران زنده باشد. علاوه بر این، تجزیه‌ناپذیری پلاستیک‌ها در محل‌های دفن می‌تواند سبب نفوذ شیرابه به آب‌های زیرزمینی شود. این شیرابه شامل ترکیباتی نظیر فلزات سنگین و آلاینده است که می‌تواند باعث بیماری‌زایی و از بین رفتن سرمایه‌های ملی شود.

وی با بیان اینکه به طور مثال سالانه حدود ۳۸۰ میلیارد قطعه کیسه پلاستیکی در ایالت متحده مصرف می‌شود که برای تولید این میزان پلاستیک دست کم ۱۲ میلیون بشکه نفت لازم است، ادامه داد: به حد کافی دلیل وجود دارد که باعث شود تا در مصرف بی‌رویه محصولات پلاستیکی تامل کنیم و در جهت یافتن جایگزین برای آن‌ها عمل کنیم. البته خوشبختانه در جهان هم اقداماتی در این جهت صورت گرفته است. به‌طور مثال در سال ۲۰۰۲ میلادی، بنگلادش نخستین کشوری بود که استفاده از کیسه‌های پلاستیکی را ممنوع کرد. این کشور به دنبال سیل ویرانگر سال ۱۹۸۸ میلادی و به دلیل این که کیسه‌های پلاستیکی با بستن راه فاضلاب‌ها عامل اصلی شدت یافتن سیلاب بودند، خسارات چشم‌گیری دید.

علیخانی تصریح کرد: ایرلند هم قانون مالیات بر کیسه‌های پلاستیکی را وضع کرد که این قانون تا ۹۰ درصد مصرف کیسه‌های پلاستیکی را در این کشور کاهش داد. در سال ۲۰۰۳ دولت تایوان، توزیع کیسه‌های پلاستیکی رایگان در فروشگاه‌ها و مراکز خرید را ممنوع کرد. ضمن اینکه استفاده از ظروف یک‌بار مصرف در رستوران‌های این کشور نیز ممنوع شد و حتی بسیاری از فروشگاه‌ها از افرادی که کیسه‌های خرید خود را به همراه نمی‌آورند جریمه نقدی دریافت می‌کردند. در سال ۲۰۰۷ میلادی نیز در هنگ‌کنگ برای فروشندگان کیسه‌های پلاستیکی مالیات بر آلودگی محیط‌زیست در نظر گرفته شد.

این فعال محیط‌ زیست یادآور شد: ارتقای سطح آگاهی مردم در زمینه زیان‌های بهداشتی و محیط‌زیستی استفاده از کیسه‌های پلاستیک تاثیر به‌سزایی در کاهش مصرف آن دارد. این قبیل تلاش‌ها در ابتدا به صورت نمادین شروع می‌شود و در طول زمان به رواج فرهنگ کاهش استفاده از پلاستیک کمک می‌کند. مثلا استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای و انواع زنبیل‌هایی که می‌توان چندین‌بار از آنها استفاده کرد. همچنین پاکت‌های کاغذی بازیافتی و استفاده از محصولات زیست‌تخریب‌پذیر از مواردی است که به مرور زمان منتج به کاهش استفاده از ظروف پلاستیکی می‌شود.

وی افزود: کاهش استفاده از سفره‌های یک‌بار مصرف، وضع مالیات بر آلودگی محیط‌زیست برای تولید‌کنندگان و مصرف‌کنندگان محصولات پلاستیکی، سرمایه‌گذاری در جهت تولید کیسه‌های پارچه‌ای دسته‌دار و عرضه ارزان این محصول برای جایگزینی با کیسه‌های نایلونی نیز راهکارهای مناسبی به نظر می‌رسد و کمک می‌کند تا طبیعت و محیط‌زیست ایران بتواند فارغ از آوار سنگین کیسه‌ها و سایر محصولات پلاستیکی نفسی تازه کند.

علیخانی یادآور شد: خوشبختانه انجمن توان‌‌افزایان زندگی سبز طی ماه‌های گذشته با برگزاری کارگاه‌های آموزشی متعدد، سعی در نهادینه کردن فرهنگ استفاده از محصولات بادوام داشته است. همچنین این انجمن قصد دارد در آینده‌ای نه چندان دور و در گام نخست نسبت به توزیع کیسه‌های پارچه‌ای در برخی فروشگاه‌های معتبر شهر زنجان اقدام کند.