شهرزیستی پایدار

جهان به طور فزاینده ای در حال شهرنشین شدن است. شهر به عنوان مکان مناسب و شهرنشینی به عنوان شیوه مطلوب زیست بشمار می آید. از سال ۲۰۰۸ بیش از نیمی از جمعیت جهان در نقاط شهری زندگی می کنند. پیش بینی می شود شهرنشینی بویژه در کشورهای در حال توسعه افزایش یابد.  با افزایش جمعیت شهرنشین، نیاز به زیرساخت ها، خدمات، مسکن و شغل افزایش می یابد. توسعه زمین های شهری موجب نابودی عرصه های کشاورزی می شود. افزایش جمعیت شهرنشین و نیازمندی فزاینده ی آن ها به منابع زمین، وضعیتی غیر قابل تحمل بوجود می آورد.

شهرنشینی گسترده توام با رشد مصرف گرایی تخریب محیط زیست کره زمین را تشدید نموده است. بنحوی که یکی از معضلات کنونی بسیاری از شهرهای بزرگ، تپه های انبوه پوشیده از زباله هایی است که تجزیه طبیعی آن ها صدها یا هزاران سال طول می کشد.

با گسترش شهرها، ساختارهای محیط طبیعی در معرض نـابودی قـرار گرفته است و محرومیت شهرنشینان از جاذبه های طبیعی و مشکلات روانی و اجتمـاعی، تمرکـز جمعیت در شهرها و مناطق حاشیه ای شهرها و عدم تناسب بین رشد خدمات و زیر بناهای شهری ، مناطق شهری را به مکانهای غیر بهداشتی و آلوده تبدیل نموده است .

در توسعه شهرها، کاهش مصرف منابع زمین، انرژی و مواد و به حداقل رساندن اختلال در محیط  طبیعی و در عین حال ارتقای سلامت انسانی و کیفیت زندگی باید مدنظر قرار بگیرد. الگوهای سکونتگاهی باید قابل زیست، پایدار و جذاب باشند.

لازم است در شهرها سطوح فضای سبز، یکپارچگی زمین و آب را حفظ نموده و با کاهش ترافیک ، تشویق جهت بکارگیری انرژی تجدید پذیر، استقرار پشت بام های سبزو توسعه و بکارگیری حمل و نقل عمومی و کاهش اثر جزایر گرمایی ضمن بهرمندی از شهری با کارکرد مطلوب، پایداری آن را تضمین نمود.

توسعه شتاب زده شهرها در ده های گذشته ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و.. زندگی بشر را متاثر نموده است  که پیامدهای آن سبب ناپایداری انسان ها و محیط زیست (محیط طبیعی و محیط مصنوع) شده است.

شهر زیستی پایدار، یک برنامه پیشرفت اجتماعی است که تلاش می کند ضمن شناخت نیازهای ساکنان شهرها، از منابع محیطی حفاظت کند و منابع اقتصادی  و اجتماعی را بدون به خطر انداختن توانایی نسل آینده برای دستیابی به آن، در اختیار نسل حاضر قرار دهد. شهرنشینی یا شهرزیستی پایدار، شهری شدنی است که از یک سو، امکان زندگی مطابق با کرامـت انسانی را در شهرهای موجود و آینده برای نسل هایی که از پی یکدیگر می آینـد، فـراهم مـی کنـد و از سـوی دیگـر،  همسو بـا ملاحظات زیست محیطی  و دوستدار محیط زیست اسـت، شهری شدن و شهرنشینی پایدار بر پایه و همـاهنگی بـا ظرفیـت اکوسیستم یا نظام طبیعی شکل میگیرد و توسعه می یابد.

حفاظـت و بهبـود محـیط شهری از طریق مسئولیت و ضمانت زیست محیطی که از طریق کاهش اتکا به منابع طبیعی، به حداقل رسـاندن آلـودگی هوا، اجتناب از آلودگی زمین، به دنبال بهره وری انرژی، بـالا بـردن تنـوع زیسـتی به بهبود کیفیت زندگی خواهـد انجامیـد.

مفهوم پایداری در شهر و ناحیه شامل این موارد می شود: کاهش آلودگی، نگهداری منابع طبیعی، کاهش حجم ضایعات شهری، افزایش بازیافت ها، کاهش انرژی مصرفی، افزایش بیش از حـد جانـداران مفیـد در شـهر و روستا با ایجاد جامعه ی جنگلی و درختان شهری و نواحی سبز، عدم تمرکز شهری و افـزایش تـراکم متوسط در حومه های شهری و شهرهای کوچک، کاهش فواصل ارتباطی، ایجاد اشتغال محلّی، توسعه ی متنـوع  مسـاکن در مراکز اشتغال، توسعه ی شهرهای کوچک برای کاهش اتکا به شهرهای بزرگ،  حمـل و نقـل عمومی و کاهش راه بندان جاده ای، مدیریت ضایعات بازیافت نشدنی، توزیع منابع و تهیه ی غذای پایـدار محلّـی .