وظایف و اهداف ارزیابی اثرات زیست محیطی
هدف اولیه از انجام یک مطالعه ارزیابی اثرات زیست محیطی ، اطمینان یافتن از رعایت سیاستها و اهداف تعیین
شده در برنامه ها و فعالیتهای یک پروژه در راستای ضوابط، معیارها، قوانین و مقررات زیست محیطی دولتی میباشد.
بنابراین، با انجام اینگونه مطالعات، روند اجرای پروژه های اقتصادی، همسو با اهداف توسعه پایدار گردیده و نهایتاً
موجب بهره برداری بهینه از منابع طبیعی با حداقل آثار سوء زیست محیطی می گردد. لذا هدف از هر ارزیابی
زیست محیطی، سهولت نیل به توسعه پایدار بوده، به طوری که حتی الامکان سعی بر این است که اثرات زیست
محیطی مفید به حداکثر رسیده و در عین حال اثرات مخرب اصلاح و یا حذف گردند. بر این اساس وظایف متعددی
را می توان برای مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی در نظر گرفت از جمله آنها می توان به پیش بینی مسایل و
مشکلات زیست محیطی، یافتن روشهای پیشگیری و اجتناب از پیامدهای سوء زیست محیطی و افزایش اثرات
مفید اشاره نمود.
– فواید ارزیابی اثرات زیست محیطی
ارزیابی را می توان به عنوان مکانیسمی که با ارائه راه های استفاده صحیح و منطقی از منابع انسانی و طبیعی سبب کاهش هزینه ها شده و در برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلند مدت اثرات قابل توجهی دارد محسوب نمود. علاوه بر آنکه تصمیم گیرندگان و سیاستگزاران قادر به تشخیص و تعیین اثرات احتمالی یک پروژه می گردند آگاهی و دانش عمومی جامعه نیز از این طریق افزایش می یابد. ارزیابی به دلیل ایجاد تسریع در برنامه ریزی ها موجب حفاظت هر چه بیشتر منابع گردیده ، از بروز اثرات جبران ناپذیر بر محیط زیست و منابع طبیعی جلوگیری می نماید.عمده ترین فواید ارزیابی را می توان به شرح زیر خلاصه نمود:
– رفع نارضایتی جامعه
– از بین بردن ناسازگاری بین افراد جامعه و ارگانهای دولتی
– افزایش کیفیت محیط زیست
– اعتبار بخشیدن به دولت در سطوح بین المللی
– ایجاد برنامه ریزی مناسب
– افــــزایش آگاهی و دانـــش زیــست مــحیطی در سطوح مختلف جامعه, مسئولین و تصمیم گیرندگان
افزایش قدرت اجرایی به قوانین و مقررات
متدولوژی ارزیابی اثرات زیست محیطی
متدولوژی ارزیابی اثرات زیست محیطی شامل مراحل زیر می باشد:
– ساختار پروژه یا سازماندهی پروژه ارزیابی اثرات زیست محیطی
– تعیین محدوده کار (Scoping) ارزیابی اثرات زیست محیطی
-تعیین و تشریح وضعیت موجود محیط زیست (environmental examination/ environmental setting/ existing environment)
پیش بینی اثرات(impacts prediction)
– ارزیابی و تجزیه و تحلیل اثرات زیست محیطی (impact analysis)
– پیشنهاد گزینه ها
– انتخاب گزینه برتر
– ارائه و پیشنهاد اقدامات اصلاحی و روش های کاهش اثرات سوء (mitigation measures)
– ارائه و پیشنهاد روش های مراقبت و پایش زیست محیطی (monitoring)
– ارائه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی (EIS)
لازم به ذکر است معمولا پیش از اقدام به انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی یک پروژه، ابتدا فرآیند
غربالگری (screening) انجام می شود. غربال کردن پروژه ها، مکانیسمی برای اطمینان پذیری از الزام ارزیابی برای تعدادی از آن ها می باشد. در واقع غربال کردن را می توان مقایسه بین پروژه پیشنهادی با پروژه هایی دانست که به ندرت نیاز به تهیه گزار ش ارزیابی دارند و یا با پروژه هایی که تهیه گزارش ارزیابی برای آن ها ضرورت دارد. اجزای اصلی در مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی در شکل زیر نشان داده شده است :
اجزای اصلی ارزیابی اثرات زیست محیطی
فارسی